واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
426
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
از قيام مسلحانهء فرقهء يمنى كه در سال 127 هجرى / 744 ميلادى وقوع يافت - وجدى بن على كرمانى در رأس آن قرار داشت - ممانعت كند . كرمانى پس از مرگ اسد مدت كوتاهى بر خراسان حكومت داشته . ولى خطر اين دشمن مسلح ، به نظر حاكم [ نصر ] ، كمتر از حارث كه به تركان پناهنده شده بود ، آمد . نصر در سال 127 هجرى / 744 ميلادى عفو كامل حارث و همراهان وى را از خليفه خواست و حارث را راضى كرد تا به خراسان باز گردد « 1 » . در بهار سال 128 هجرى / 745 ميلادى حارث وارد مرو شد و بىدرنگ ميان نصر و كرمانى وساطت كرد و اعلام داشت كه جز پيروزى عدل و انصاف چيزى نمىخواهد . ولى با اين حال چند هزار از طرفداران خويش را به دور خود گرد آورد و بارى ديگر علم سياه [ عصيان ] را برافراشت « 2 » . اوضاع و احوال حارث را مجبور كرد كه نخست به كرمانى پردازد و در بهار سال 128 هجرى / 745 ميلادى در جنگ باوى كشته شد « 3 » . بدينطريق نصر حاكم از شر دشمن عمدهاى كه در ميان اعراب داشت رهائى يافت . شكى نيست كه بر ديگر عاصيان نيز پيروز مىشد ، اما حريف شايستهاى عليه او برخاست و او ابو مسلم - يعنى مسبب اصلى انتقال قدرت از امويان به عباسيان - بود . چنان كه دانسته است نهضت شيعه در آغاز فقط به نام سنت پيامبر و به سود خاندان وى برپا شد ، ولى نام مدعى مشخصى برده نشده بود . علويان
--> ( 1 ) - طبرى ، 1868 - 1867 . ( 2 ) - همانجا ، 1889 ، 1919 . ( 3 ) - همانجا ، 1933 - 1932 .